Kiểm toán nhà nước

Một trong những nội dung trọng tâm các Bộ, ngành và địa phương chú trọng thực hiện trong năm 2011 là tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bảo đảm ổn định thị trường...

<p align=justify>&nbsp;<strong> 1. Bối cảnh kinh tế và các gói kích cầu của Việt Nam </strong><br>Cuối năm 2008 và đầu năm 2009, trước tác động sâu rộng của cuộc khủng hoảng tài chính xuất phát từ Mỹ và lan rộng suy thoái kinh tế ra toàn cầu, Chính phủ Việt Nam đã phản ứng nhanh chóng trước tình hình đó và triển khai thực hiện chuyển hướng chính sách từ kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô sang thực hiện các giải pháp ngăn chặn và khắc phục suy thoái kinh tế với mục tiêu hàng đầu là ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tốc độ tăng trưởng hợp lý, bền vững, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội...; hàng loạt các chính sách cụ thể đã được Chính phủ ban hành bao gồm hỗ trợ lãi suất tín dụng, miễn giảm thuế, khuyến khích xuất khẩu, kích cầu đầu tư và tiêu dùng, các biện pháp an sinh xã hội, tạo việc làm, giảm nghèo, bảo đảm ổn định đời sống nhân dân...bằng các nhóm giải pháp như: (1) Kích cầu đầu tư và tiêu dùng; (2) Thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu; (3)Thực hiện các chính sách tài chính, tiền tệ linh hoạt; (4) Thực hiện các chính sách an sinh xã hội để phát triển bền vững. Chính phủ đã triển khai quyết liệt các biện pháp kích thích kinh tế với quy mô của các gói kích thích lên tới 8 tỷ USD (tương đương 10 GDP), trong đó:</p>

Cục Đường bộ Việt Nam được Nhà nước giao nhiệm vụ quản lý thu, sử dụng phí sử dụng đường bộ và các nguồn kinh phí khác để quản lý duy tu, sữa chữa đường trên phạm vi cả nước. Trong công tác quản lý, điều hành, sử dụng kinh phí, Cục đã có cố gắng trong việc tổ chức triển khai thực hiện dự toán thu, chi, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được Nhà nước giao. Do vậy những năm gần đây, hệ thống giao thông đường bộ đã được cải thiện đáng kể, góp phần quan trọng đối với việc phát triển kinh tế-xã hội.

&nbsp;<font face=Arial size=2>Ngày 10/7/2008, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp đã tổ chức họp báo về hoạt động của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) 6 tháng đầu năm. </font>

&nbsp;<font face=Arial size=2>Luật Kiểm toán Nhà nước được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 7 và có hiệu lực từ đầu năm 2006, đã xác định địa vị pháp lý mới của Kiểm toán Nhà nước. Đây là một bước tiến quan trọng trong chiến lược cải cách nền hành chính của Nhà nước ta, là bước tiến quan trọng trong sinh hoạt dân chủ, bảo đảm thùc quyền của Quốc hội đã được ghi trong Hiến pháp và pháp luật. Năm đầu tiên thực hiện Luật Kiểm toán Nhà nước ở vào giai đoạn rất đặc biệt, năm đầu thực hiện kế hoạch 5 năm (2006 - 2010) và là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X. Vì vậy, với địa vị pháp lý mới, Kiểm toán Nhà nước có nhiệm vụ hết sức nặng nề và trách nhiệm cũng hết sức đặc biệt; Quốc hội, Chính phủ và nhân dân đang đặt ra những đòi hỏi rất cao đối với đội ngũ cán bộ, công chức của ngành. <b><i>(Trích phát biểu của đồng chí Nguyễn Đức Kiên- Uỷ viên Ban chấp hành trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội tại Hội nghị tổng kết ngành Kiểm toán Nhà nước) </i></b></font></font>

Luật Kiểm toán Nhà nước được Quốc hội ban hành ngày 14 tháng 6 năm 2005 và có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2006. Để bảo đảm cho các quy định của Luật phát huy được hiệu lực trên thực tế, nhiều văn bản dưới luật đã được ban hành, trong đó có một số Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và nhiều văn bản do Tổng Kiểm toán Nhà nước ban hành. Tuy nhiên, trên thực tế lại phát sinh vấn đề: Tổng Kiểm toán Nhà nước có được ban hành văn bản quy phạm pháp luật không? Nếu được quyền ban hành thì được ban hành loại văn bản quy phạm pháp luật nào?

Sự ra đời và hoạt động của KTNN xuất phát từ yêu cầu khách quan của việc kiểm tra, kiểm soát chi tiêu công quỹ Quốc gia, bản đảm sử dụng hợp lý, đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả các nguồn lực tài chính của các cơ quan công quyền. Trên thực tế, KTNN thường tiến hành các cuộc kiểm toán tuân thủ, xem xét việc chấp hành các chính sách, luật lệ và chế độ của Nhà nước tại các đơn vị sử dụng vốn và kinh phí của ngân sách Nhà nước. Đồng thời, KTNN còn thực hiện các cuộc kiểm toán hoạt động nhằm đánh giá và góp phần nâng cao tính kinh tế, tính hiệu lực và tính hiệu quả trong các tổ chức công quyền, các đơn vị có sử dụng vốn và kinh phí của ngân sách Nhà nước. Như vậy, KTNN được coi là công cụ kiểm tra tài chính công cấp cao nhất, bảo đảm tính kinh tế, tính hiệu lực và hiệu quả trong quá trình quản lý, sử dụng ngân sách Nhà nước và công quỹ Quốc gia; xác lập trật tự, kỷ cương trong quản lý kinh tế - tài chính, góp phần đấu tranh chống gian lận và tham nhũng.

Lịch sử về quá trình ra đời và phát triển của Kiểm toán nhà nước (KTNN) và kiểm toán độc lập trên thế giới được gắn liền với sự ra đời và phát triển của Nhà nước pháp quyền và sự phát triển của nền kinh tế thị trường. Trong nền kinh tế này, cạnh tranh được xem là động lực thúc đẩy xã hội phát triển. Hoạt động kiểm toán của KTNN và kiểm toán độc lập được coi là một yếu tố cấu thành các quan hệ của nền kinh tế thị trường để bảo đảm sự cân bằng các mối quan hệ kinh tế tài chính trong cạnh tranh, bảo đảm các thông tin công khai luôn trung thực và hợp lí, nhằm làm minh bạch và lành mạnh hoá nền tài chính quốc gia.

Trong Phần 4 của Dự thảo văn kiện của BCH (khoá VIII) trước Đại hội IX của Đảng, đoạn nói về: “Tiếp tục đổi mới công cụ quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế” nêu rõ: “ Đổi mới hơn nữa công tác kế hoạch kết hợp thị trường với kế hoạch, nâng cao chất lượng công tác xây dựng các chiến lược quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường công tác thông tin về kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế, công tác thống kê ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học - công nghệ trong công tác dự báo, kiểm tra tình hình thực hiện ở cấp vĩ mô và doanh nghiệp. Bảo đảm tính minh bạch, công bằng chi NSNN, phân cấp mạnh đi đôi với tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc thu chi ngân sách địa phương”.