(sav.gov.vn) - Chiều 20/5, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đã làm việc với Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán (KSCLKT).

Dự buổi làm việc có Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ; đại diện lãnh đạo các đơn vị tham mưu của KTNN gồm: Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Kiểm toán nhà nước, Vụ Tổng hợp, Vụ Pháp chế, Vụ Hợp tác quốc tế cùng toàn thể lãnh đạo, công chức, người lao động của Vụ Chế độ và KSCLKT.

Đơn vị nòng cốt trong xây dựng chuẩn mực kiểm toán và quy chế KSCLKT

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Lương Thuyết - Vụ trưởng Vụ Chế độ và KSCLKT cho biết, Vụ Chế độ và KSCLKT có chức năng tham mưu, giúp Tổng Kiểm toán nhà nước trong công tác xây dựng, ban hành, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các văn bản về chuẩn mực, quy trình, phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ, hồ sơ kiểm toán; đồng thời xây dựng, ban hành, hướng dẫn chính sách KSCLKT và tổ chức thực hiện công tác KSCLKT trong toàn ngành.

Giai đoạn 2023-2025, bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều thay đổi về khuôn khổ pháp lý, quản trị quốc gia cũng như chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế, tác động trực tiếp đến hoạt động của KTNN. Trong đó có các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát; hệ thống chuẩn mực kiểm toán của INTOSAI sửa đổi, bổ sung năm 2019; Luật Ngân sách nhà nước; mô hình chính quyền địa phương hai cấp…

Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, Vụ đã chủ trì xây dựng hệ thống văn bản, quy định, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ phù hợp với bối cảnh mới.

Hằng năm, Vụ tổ chức giám sát 100% các đoàn kiểm toán thông qua hệ thống nhật ký điện tử; thực hiện kiểm soát trực tiếp khoảng 4-5 đoàn kiểm toán và 4-5 cuộc kiểm soát việc KSCLKT của Kiểm toán trưởng. Đến thời điểm báo cáo, Vụ đang thực hiện kiểm soát trực tiếp 3 cuộc theo kế hoạch.

Theo ông Nguyễn Lương Thuyết, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, Vụ đề nghị được bổ sung đủ số lượng công chức; đồng thời mong muốn các đơn vị trực thuộc tiếp tục phối hợp kịp thời, đầy đủ và hiệu quả trong tham gia, phản hồi, đề xuất các nội dung liên quan đến xây dựng văn bản chuyên môn nghiệp vụ và hoạt động KSCLKT nhằm bảo đảm tính khả thi, gia tăng giá trị hoạt động kiểm toán của toàn Ngành.

Tại buổi làm việc, các Phó Vụ trưởng Vụ Chế độ và KSCLKT cũng nêu nhiều ý kiến liên quan đến phân cấp KSCLKT; ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động KSCLKT; công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong xây dựng văn bản và hướng dẫn nghiệp vụ.

Đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ cho biết đơn vị đang xây dựng Đề án điều động, luân chuyển cán bộ, công chức để thực hiện trong toàn Ngành.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho rằng khi xây dựng các văn bản mới liên quan đến hoạt động kiểm toán cần nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm từ các công ty kiểm toán lớn; đồng thời cần đánh giá tổng thể công tác KSCLKT để có cơ sở phân cấp phù hợp.

Đại diện lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin cho biết, sau khi hoàn thành kiểm toán đợt 1, Cục sẽ phối hợp với Vụ và 7 đơn vị liên quan tổ chức rút kinh nghiệm việc ứng dụng AI trong hoạt động KSCLKT; triển khai thí điểm toàn Ngành trong đợt kiểm toán thứ 2 và dự kiến chính thức áp dụng AI trong hoạt động KSCLKT vào cuối năm 2026.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định Vụ Chế độ và KSCLKT là đơn vị chủ lực trong hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, chuẩn mực kiểm toán và xây dựng quy chế KSCLKT. Đây là công cụ kiểm soát rất quan trọng của KTNN nhằm bảo đảm hoạt động kiểm toán tuân thủ đúng quy định, chuẩn mực và không ngừng nâng cao chất lượng kiểm toán.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ cho biết hệ thống chuẩn mực, hướng dẫn nghiệp vụ hiện cơ bản đầy đủ, tuy nhiên trước yêu cầu mới cần tiếp tục hoàn thiện và đổi mới mạnh mẽ công tác KSCLKT.

Theo Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, các quy định chỉ phù hợp trong từng giai đoạn nhất định, do đó cần quán triệt tinh thần đổi mới, thích ứng với thực tiễn. Vụ cần thực hiện nguyên tắc “5 rõ” trong thẩm định báo cáo kiểm toán, gồm: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả thực hiện kiến nghị.

Để làm được điều này, cần thay đổi phương pháp kiểm toán, tăng cường phối hợp giữa Vụ Chế độ và KSCLKT với các đơn vị như Vụ Tổng hợp, Vụ Pháp chế nhằm hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn.

Đồng thời, cần tập trung nghiên cứu cắt giảm thủ tục hành chính; phân cấp trong hoạt động KSCLKT nhưng phải bảo đảm các nguyên tắc: tuân thủ pháp luật; rõ trách nhiệm của đơn vị được kiểm toán; đúng định hướng chung của ngành; phù hợp năng lực và tiết kiệm thời gian, chi phí.

5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới

Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh, KSCLKT là công cụ kiểm soát rất quan trọng của KTNN trong việc bảo đảm hoạt động kiểm toán tuân thủ quy định, chuẩn mực, qua đó nâng cao chất lượng kiểm toán. Trên tinh thần đó, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu Vụ tập trung triển khai 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, về thể chế và cải cách hành chính, Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh “thể chế là đột phá của các loại đột phá”. Mục tiêu đến năm 2028 là hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, trong đó có Luật KTNN, nhằm đáp ứng yêu cầu mới.

Ông yêu cầu Vụ chủ động hơn nữa trong tham mưu ban hành chuẩn mực, quy trình, mẫu biểu và hướng dẫn nghiệp vụ phù hợp bối cảnh thực tiễn, nhất là khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền và tăng cường minh bạch trong hoạt động kiểm toán.

Trước hết là cải cách quy trình, thủ tục hành chính ngay trong hoạt động kiểm toán theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Một việc chỉ giao cho một người và một người phải chịu trách nhiệm chính, Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Cùng với đó, công tác KSCLKT cần tập trung vào kiểm tra.

Thứ hai, KTNN sẽ chuyển mạnh từ cơ chế “kiểm toán sau” sang phòng ngừa rủi ro. Theo đó, Vụ cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đơn vị được kiểm toán để đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trước khi xây dựng kế hoạch kiểm toán.

Đặc biệt, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu phối hợp với Vụ Tổng hợp, Cục Công nghệ thông tin và các đơn vị liên quan đưa AI vào hỗ trợ kiểm toán viên phát hiện sai sót phổ biến, hướng tới hình thành “trợ lý ảo” cho kiểm toán viên trong năm 2026.

Thứ ba, Vụ cần chủ động hơn nữa trong chuẩn hóa hồ sơ, dữ liệu của KTNN nhằm hỗ trợ hoạt động kiểm toán và nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu toàn ngành.

Thứ tư, Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh tư duy “vừa làm, vừa rút kinh nghiệm”, không cầu toàn trong bối cảnh chuyển đổi số và thay đổi nhanh chóng. Theo đó, cần bám sát thông lệ quốc tế và thực tiễn để vừa triển khai, vừa điều chỉnh, bổ sung thể chế linh hoạt, kịp thời.

Ông cũng yêu cầu khẩn trương xây dựng quy trình, thủ tục và tiêu chí chung về đánh giá hiệu quả dự án đầu tư, bảo đảm hoàn thành đúng thời hạn 15/6.

Thứ năm, tiếp tục nghiên cứu, tham mưu ban hành chuẩn mực, hướng dẫn nghiệp vụ đối với các lĩnh vực kiểm toán mới như môi trường, công nghệ, KTNN trong môi trường số và các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ lãng phí lớn.

Tổng Kiểm toán nhà nước ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của Vụ Chế độ và KSCLKT trong hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, góp phần quan trọng vào sự phát triển của KTNN thời gian qua; đồng thời bày tỏ tin tưởng Vụ sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Vụ trưởng Vụ Chế độ và KSCLKT Nguyễn Lương Thuyết cho biết Vụ sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến chỉ đạo, báo cáo lãnh đạo KTNN và sớm có các đề xuất cụ thể để triển khai trong thời gian tới./.