Nghị quyết số 172/2024/QH15 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Tám, Quốc hội Khóa XV, quyết nghị chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với mục tiêu: xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao hiện đại, đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, phát huy lợi thế trên hành lang kinh tế Bắc - Nam, bảo đảm kết nối hiệu quả các hành lang Đông - Tây và các nước trong khu vực, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, thúc đẩy tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu, nhiệm vụ theo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và các Nghị quyết của Đảng.

Dự án có tổng chiều dài tuyến khoảng 1.541 km; điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Thủ đô Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (Thành phố Hồ Chí Minh), đi qua địa phận 20 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương gồm: Thủ đô Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh;

Quy mô dự án: đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục;  23 ga hành khách, 05 ga hàng hóa; phương tiện, thiết bị; đường sắt tốc độ cao vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết. Dự án được thực hiện với hình thức đầu tư: đầu tư công.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 1.713.548 tỷ đồng (một triệu, bảy trăm mười ba nghìn, năm trăm bốn mươi tám tỷ đồng); Nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.

Tiến độ thực hiện dự án: lập báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành Dự án năm 2035.

Tại Nghị quyết số 59/2024/UBTVQH15, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị bổ sung vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025: Dự thảo Nghị quyết về kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp được quy định tại Nghị quyết số 55/2010/QH12 của Quốc hội về miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 28/2016/QH14 và Nghị quyết số 107/2020/QH14, trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Chín (tháng 5.2025) theo quy trình một kỳ họp; dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi), trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Chín (tháng 5.2025) theo quy trình một kỳ họp; dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, dự án Luật Báo chí (sửa đổi) và dự án Luật Phá sản (sửa đổi), trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín (tháng 5.2025) và thông qua tại Kỳ họp thứ Mười (tháng 10.2025).

Tại  Nghị quyết số 1321/NQ -UBTVQH15, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị: Điều chỉnh giảm 52,26 tỷ đồng Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn trong nước nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 đã phân bổ cho Bộ Khoa học và Công nghệ để điều chỉnh tăng tương ứng Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn trong nước nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 cho Văn phòng Trung ương Đảng là 42 tỷ đồng và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là 10,26 tỷ đồng.
 
Điều chỉnh giảm 310,772 tỷ đồng Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 đã phân bổ cho Bộ Khoa học và Công nghệ để điều chỉnh tăng tương ứng Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 cho các địa phương: Ninh Thuận 103 tỷ đồng, Đắk Nông 69,772 tỷ đồng, Kiên Giang 138 tỷ đồng.
 
Đồng thời điều chỉnh giảm 1.000,369 tỷ đồng Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn trong nước nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 – 2025 và 180,230 tỷ đồng Kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2024 đã phân bổ cho Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Hòa Lạc để điều chỉnh tăng tương ứng Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn trong nước nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 và Kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2024 cho Thành phố Hà Nội.
 
Điều chỉnh giảm 187,71 tỷ đồng Kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 (vốn trong nước là 95,15 tỷ đồng, vốn nước ngoài là 92,56 tỷ đồng) đã phân bổ cho Bộ Xây dựng để điều chỉnh tăng tương ứng Kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội./.
 
Thanh Trang